Kategori Arşivi: Altay Ünaltay

Oca 13

Anayasa Tartışmaları Üzerine

Bu “başkanlık teklifinin” tek bir faydası oldu bence. Zaten eldeki anayasanın da teklif edilen başkanlık sistemi gibi aynı şeyleri söylediği, farkın sadece üslupta olduğu açığa çıkıyor, çıkacak. 6000 yıllık hukuk geleneğinin insanlığa kazandırdığı temel bir nosyon şu: “Kimse kendi davasında kadı olamaz.” Neden? Çünkü hep kendini beraat ettirir de ondan. Şimdi yürütmeyi davalı-davacı, meclisi de …

Devamını oku »

Kas 22

Cumhuriyetin Dini Temelleri 1

“… şüphesiz ben, yeryüzünde bir halife var edeceğim…” Kuran, Bakara: 30 (2/30) “… Onların işleri, aralarında şura iledir.” Kuran, Şura: 38 (42/38) Cumhuriyetin dini temellerini konuşmak hala ülkemizde bilinmeyen ve ıssız bir araziye girmek gibi. Dahası kimsenin sahiplenmek de istemediği, adeta lanetli gibi bir yer burası. Hala, cumhuriyeti modern ve Batılı bir kurum olarak sahiplenmek …

Devamını oku »

Kas 20

Cumhuriyetin Dini Temelleri 2

“… şüphesiz ben, yeryüzünde bir halife var edeceğim…” Kuran, Bakara: 30 (2/30) “… Onların işleri, aralarında şura iledir.” Kuran, Şura: 38 (42/38) TEOKRASİ, LAİKLİK VE DEMOKRASİ Laisizm kavramı, Rönesans ve Reform sonrası Batı’da ortaya çıkan bir kavramdır. “Laik” kelimesinin lugatte anlamı “din adamı olmayan, halk, avam” olup; laiklik, yönetimin halkın elinde olması, din adamlarının yönetime …

Devamını oku »

Şub 29

Mehdi Umudumuz ve Güvencemizdir

Sorun, bir Mesih ya da Mehdi’ye inanmaktan çok, onunla birlikte kabul edilen tarih görüşüdür. Bir “felsefî” Mehdici olarak şunu söylemem gerek: Sorun, bir Mesih ya da Mehdi’ye inanmaktan çok, onunla birlikte kabul edilen tarih görüşüdür. Bu sorun,1979 İran Devrimi’nde de ortaya çıkmıştır.Bugün bazı Müslümanların eleştirdikleri türden Mehdicilere göre, tarih sürekli geriye gitmektedir. En hayırlı dönem; …

Devamını oku »

Mar 20

Duyûn-u Umûmiye: 19.yy. Başında Hazırlayıcı Etkenler

“Geçmişten adam hisse kaparmış. Ne masal şey! Beşbin senelik kıssa yarım hisse mi verdi? Tarihi tekerrür diye tarif ediyorlar. Hiç, ibret alınsaydı, tekerrür mü ederdi? “ 1800’lü yılların başından beri Batı, özellikle İngiltere ve Fransa sanayi devrimini gerçekleştirme yolundadır ve gelişen endüstrilerine dünyanın dört bir yanında hammadde ve pazar aramaktadırlar. O dönemde Batıda sıkı bir gümrük …

Devamını oku »

Şub 02

İslam ve Demokrasi: Abdülkerim Suruş Üzerine Düşünceler

“İslam Allah’a itaat ister, tahtlara değil”( Muhammed İkbal) “İslam ve özgürlük” konusunda, kul-Allah ilişkisi bağlamında ya da teorik-kelami planda çok şey yazılabilir. Ancak bu konular hâlâ mutlak bir çözüme kavuşmuş olmadığı gibi, bu alandaki çabalar günümüzü ilgilendiren somut pratik (ve muhayyel!) sorunları ele almaktan ve çözmekten uzaktır. Bu nedenle İslam-özgürlük sorunsalını pratik-politik bir düzleme taşıyan …

Devamını oku »

Oca 17

Mevrid-i Nass’ta İçtihada Mesağ Vardır

Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye veya kısaca Mecelle, 1868-1876 yılları arasında Ahmet Cevdet Paşa başkanlığındaki bir komisyon tarafından derlenerek İslam’ın Hanefi mezhebi hukuku sistematize edilir ve özetlenerek bir kanun külliyatı oluşturulur. Kimi araştırmacılara göre Roma hukukunu derleyip özetleyerek Bizans devletinin hizmetine sunan ve Roma hukukunun modern çağa ulaşmasını sağlayan Jüstinyen kodeksinin ( M.S. 6. yüzyıl ) eşdeğeri …

Devamını oku »

Oca 05

Şeb-i Yeldâ

Şeb-i Yeldânız Mübarek Olsun   Şeb-i yeldâyı müneccimle muvakkit ne bilir Mübtelâ-yı gâma sor kim geceler kaç saat Fuzûlî Dünyanın eksen eğriliği ve bunun sonucu oluşan mevsimler ve gündönümleri (21 Aralık, 21 Mart, 21 Haziran, 23 Eylül ) son 2 yüzyılda astronomi bilimindeki gelişmeler sayesinde daha iyi anlaşılmış olsa da mevsimleri başlatan ve bitiren bu …

Devamını oku »

Kas 25

Mahmut Muhammed Taha ve İslam’ın İkinci Mesajı

Giriş Sudanlı düşünür Mahmut Muhammed Taha’nın Kur’an ve insan hakkındaki düşünceleri için yazılanların yetersiz ve dağınık olduğunu, maksadı izaha yetmediğini müşahadeyle bu kıymetli insan ve fikir şehidinin görüşlerini daha derli toplu bir incelemeden geçirmenin zaruretine kani olduk. Alışılageldiğin çok dışındaki fikirleri nedeniyle dinden çıkmakla itham edilip idam edilen bu düşünce şehidini ve İslam ülkelerinde tutunamayıp …

Devamını oku »

Eyl 07

Sudan’da Bir Müslüman Devrimci: Mahmud Muhammed Taha

TAHA’NIN HAYATI M. M. Taha, 1909’da Sudan’ın Rufaa şehrinde, nesiller boyu sufi geleneği sürdürmüş bir ailede dünyaya geldi. Küçük yaşta öksüz ve yetim kaldı. O ve üç kardeşine halası baktı ve bu sayede genç Mahmud okuyarak 1936’da Hartum’da Gordon Memorial College’i bitirdi. 1930’lardan beri bir İngiliz sömürgesi olan Sudan’ın bağımsızlığının ateşli bir destekçisiydi. Sudan’ın aydın …

Devamını oku »

Ağu 08

Yahudi Tarihi Üzerine Tartışma Notları

Tevrat etrafında şekillenen Yahudi kültürü ve buradan neşet eden, neredeyse 5 bin yıllık “tek kavim-tek halk” iddiası, modern Siyonizm’in de fikrî köklerindendir. Ancak Siyonizm’in politik arenaya propaganda malzemesi olarak sürdüğü bu görüş, eşyanın tabiatı icabı artık bir inanç unsuru olmaktan çıkıp siyaset biliminin konusu olunca birçok eleştiriye uğradı. Artık Tevrat temelli bir inanç umdesi olması …

Devamını oku »

Tem 19

Sağ Siyasi Düşüncede Millet-Devlet Problematiği: Hegelci Bir Yaklaşım Denemesi

Padişahım, bir dirahta döndü kim güya vatan Daima bir baltadan bir şahı hali kalmıyor Gam değil amma bu mülkün böyle elden gitmesi Git gide zulmetmeye elde ahali kalmıyor!” Şair Eşref   Sağ siyasi düşüncede millet ve devlet meselesi, sol siyasi yaklaşımlardaki gibi uzun yıllardır düşünen zihinleri yoran bir arayışın konusudur. Sol siyasi literatürde devleti, istisnai …

Devamını oku »

May 29

Kutsal’a Karşı Aşk

Terminolojiye dair bir not: Burada “Kutsal”, Türkçedeki “Kut” ya da onun bir türevi anlamında kullanılmamış; Batı dillerindeki “Sanctus” (“sancire” ya da “sanctio”dan türetme: “buyruk”, “kanun”, “buyurma”) ya da “Sacrament” (“sacrare”den türetme: ayırmak, mahkûm etmek, ya da kutsallaştırmak) karşılığı alınmıştır. Kutsaldan bahsetmek nedense bende hep bir mayın tarlasına girmiş olmanın ürpertisini uyandırmıştır. İnsanın uzak durması gereken …

Devamını oku »

Nis 30

Zamanı Gelmiş Bir Fikir: Doğrudan Demokrasi Ya Da Kitlelerin Bilgeliği

“Ümmetim yanlışta birleşmez.” Hadis-i şerif   Bölüm 1: Kitlelerin Bilgeliği 1906 sonbaharında birgün İngiliz bilimci Francis Galton Plymouth kasabasındaki bir hayvan panayırını ziyaret için yola çıktı. Sergi alanını gezerken bir ağırlık tahmin yarışmasına rastladı. Besili bir öküz ortaya konmuş; kalabalıktan bazıları da öküzün ağırlığı (daha doğrusu kesilip temizlendikten sonraki ağırlığı) üzerine bahis oynamak için sıraya …

Devamını oku »

Nis 01

Segmenter Toplum

Nisan 2014 yerel seçimleri 2013 Gezi olaylarından beridir süregelen huzursuz bir ortamda geliyor Türkiye’ye. Ülkemizde neredeyse tüm 20. yüzyıla damgasını vurmuş her zamanki “segmenter bölünme” bir kez daha yüzeye çıkıyor; yürüyüşler yapılıyor, canlar gidiyor, taraflar birbirlerini ihanetle, ahlaksızlıkla suçluyor. Fethullah Gülen’in “hizmet” teşkilatının bu kez muhafazakar iktidar karşısında yer alması, Türkiye’deki karşı segment olan modernistlerden …

Devamını oku »

Şub 20

Dil ve Cins

İngilizce, Almanca, Fransızca gibi Batılı bir dil öğrenen Türklerin en büyük dertlerinden biri de eril-dişil harfitarifler ve kişi zamirleridir. “O kadın”dan bahsederken İngilizcede “she” yerine hala benim gibi “he” diyen Türkler çoktur. Aynı dert Arapça, İbranice, Rusça vb. diğer dilleri öğrenenlerin de başındadır. Kimi dilbilimciler bunun dilin zenginliğini artıran bir boyut olduğunu söylemekte ise de …

Devamını oku »